Âm thanh cho lễ khai mạc 5.000 người: cần tính những gì

Lễ khai mạc Đại hội TDTT thành phố Quảng Ninh lần thứ X năm 2026 có 72 khối với gần 5.000 người tham gia diễu hành và đồng diễn. BOS Entertainment phối hợp với HK MEDIA cung cấp âm thanh cùng các hạng mục ánh sáng, sân khấu, layher - truss, màn hình LED, laser, máy chiếu mapping, âm nhạc và visual. Bài viết nêu những bài toán âm thanh mà một lễ khai mạc ở quy mô này phải giải.

Ba nhóm người nghe, ba yêu cầu khác nhau

• Khán đài và đại biểu: cần nghe rõ lời, đặc biệt là diễn văn và lời bình.
• Lực lượng trên sân: cần nghe rõ nhạc và nhịp để diễu hành, đồng diễn đều.
• Truyền hình, ghi hình: cần tín hiệu sạch, tách riêng khỏi âm thanh hiện trường.

Một hệ thống chỉ hướng loa về khán đài sẽ khiến người trên sân nghe tiếng vọng và sai nhịp.

Bài toán độ trễ trên sân lớn

Âm thanh truyền trong không khí khoảng 340 m/s. Người đứng cách loa 100 m nghe chậm khoảng 0,3 giây so với người đứng sát loa. Với nhạc đồng diễn, độ lệch này đủ làm đội hình lệch nhịp nhìn thấy được từ khán đài.

Cách xử lý thường dùng:

1. Bố trí loa phân tán quanh sân thay vì dồn một điểm.
2. Căn thời gian trễ giữa các cụm loa.
3. Thống nhất với biên đạo: đội hình bám theo hiệu lệnh chỉ huy hay theo nhạc.

Micro cho phần nghi thức

Phần nghi thức không được phép lỗi. Yêu cầu tối thiểu:

• Micro bục phát biểu có micro dự phòng đặt sẵn.
• Micro không dây cho MC, người tuyên thệ, có kiểm tra tần số tại hiện trường.
• Nhạc nghi lễ (quốc ca, nhạc chào mừng) phát từ hai nguồn chạy song song.

Nhạc nền đồng diễn

Khi cùng một đơn vị đảm nhận cả âm nhạc và âm thanh, bản nhạc được dựng theo kịch bản với mốc thời gian cố định và phát đồng bộ với visual, ánh sáng, laser. Bản nhạc dùng khi tập luyện phải đúng là bản dùng khi diễn chính thức. Thay nhạc sát ngày là nguyên nhân phổ biến gây sai đội hình.

Nguồn điện và dự phòng

• Nguồn điện riêng cho âm thanh, tách khỏi ánh sáng và màn hình LED.
• Máy phát dự phòng và bộ lưu điện cho bàn trộn, bộ xử lý tín hiệu.
• Kỹ thuật viên trực tại từng cụm loa trong suốt chương trình.

Khảo sát và chạy thử

Sân vận động và nhà thi đấu có đặc tính âm học rất khác nhau. Khảo sát hiện trường, đo thử và chạy thử cùng buổi sơ duyệt, tổng duyệt là bước bắt buộc. Xem thêm các chương trình BOS đã thực hiện: Lễ khai mạc Đại hội TDTT tỉnh Bắc Ninh lần thứ I và Lễ khai mạc Đại hội TDTT TKV lần thứ III.