Sân khấu ngoài trời: kết cấu truss, tải trọng và an toàn khi có gió mưa

Sân khấu là nơi treo mọi thứ nặng và đắt: dàn loa hàng trăm kg mỗi bên, hàng chục đèn moving head, màn hình LED vài chục mét vuông. Tất cả treo trên kết cấu truss và đứng giữa trời. Bài này giải thích những gì ban tổ chức cần biết để yêu cầu đúng và kiểm tra đúng.

Truss là gì và có những loại nào

Truss là dầm nhôm dạng giàn, ghép từ các đoạn tiêu chuẩn thành khung sân khấu, cổng treo, tháp loa. Thường gặp:

• Truss vuông 290 và 390 mm: dùng cho khung mái, cổng chính, chịu tải lớn.
• Truss tam giác 220 và 290 mm: dùng cho khung đèn, cổng chào, tải nhẹ hơn.
• Tháp truss với tời hoặc motor: nâng mái và các thanh treo lên độ cao từ 8 đến 14 m.
• Sàn sân khấu (layer): khung sắt hoặc nhôm với mặt gỗ, cao 1 đến 2 m, chịu tải người và cảnh trí.

Chất lượng truss khác nhau đáng kể giữa các nhà sản xuất. Ban tổ chức nên hỏi truss hãng nào, có chứng chỉ tải trọng không, và các mối nối dùng chốt côn hay bu lông.

Ba câu hỏi về tải trọng

1. Treo bao nhiêu kg trên mỗi nhịp? Cộng trọng lượng loa, đèn, LED, cáp và mái trên mỗi thanh truss, so với tải cho phép của loại truss đó ở nhịp tương ứng. Nhịp càng dài, tải cho phép càng giảm.
2. Tải tập trung hay phân bố? Dàn line array treo ở một điểm là tải tập trung, cần tính khác với đèn rải đều.
3. Tải động khi gió? Mái và LED như cánh buồm. Gió tạo lực ngang lớn, phải neo và đối trọng đủ, không chỉ dựa vào trọng lượng bản thân.

An toàn khi thời tiết xấu

Đây là phần ban tổ chức hay bỏ qua nhất khi ký hợp đồng và hối tiếc nhất khi có bão. Cần chốt trước:

• Ngưỡng gió để hạ LED treo, tháo tấm bạt mái, và dừng chương trình. Đơn vị thi công đưa ngưỡng theo tính toán kết cấu.
• Người quyết định dừng: một người cụ thể, có mặt tại sân khấu, không phải họp mới quyết.
• Sét: dừng và sơ tán khỏi kết cấu kim loại khi có cảnh báo dông sét trong bán kính gần.
• Mưa: kiểm tra chống nước cho tủ điện, ampli, bộ xử lý, và đường cáp không nằm trong vũng nước.
• Thời gian hạ: bao nhiêu phút để hạ LED và mái an toàn. Nếu quá lâu, phải hạ sớm khi mới có dự báo.

Quy trình dựng an toàn của BOS Entertainment

1. Khảo sát nền đất, độ phẳng, khả năng chịu lực và các vật cản ngầm.
2. Bản vẽ kết cấu có tải trọng từng điểm treo, ký bởi người phụ trách kết cấu.
3. Dựng theo bản vẽ, kiểm tra từng mối nối và cáp treo trước khi nâng.
4. Nâng mái và treo thiết bị theo thứ tự nặng trước, nhẹ sau, cân đối hai bên.
5. Kiểm tra lại toàn bộ sau khi treo xong, ký biên bản nghiệm thu với ban tổ chức.
6. Trực kết cấu suốt chương trình, có tời và người sẵn sàng hạ khi cần.

Hai ví dụ thực tế

Sân khấu cho concert Cao Bằng 50.000 khán giả phải đủ rộng cho nhiều khối biểu diễn và treo dàn loa lớn, nên khung mái dùng truss vuông cỡ lớn, tháp treo loa tách riêng khỏi khung mái để tải không dồn vào một chỗ. Tại lễ khai mạc Năm du lịch Tuyên Quang, sân khấu dựng trong khuôn viên khu nghỉ dưỡng Tân Trào vừa hoàn thiện, nên phương án neo phải tính theo nền thực tế và thống nhất với chủ đầu tư khu nghỉ dưỡng trước khi thi công.

Danh sách kết cấu và sân khấu BOS sở hữu có tại trang thiết bị sân khấu và truss. Để nhận bản vẽ sân khấu cho địa điểm cụ thể, gửi thông tin qua trang liên hệ.