Line array là gì? Khi nào sự kiện cần loa line array

Trong báo giá âm thanh sự kiện, "line array" là từ xuất hiện nhiều nhất và cũng hay bị dùng sai nhất. Bài này giải thích line array là gì, khác loa thùng thường ở đâu, và khi nào chương trình thật sự cần.

Line array là gì?

Line array là hệ thống loa gồm nhiều thùng giống nhau xếp chồng thành một cột dọc, thường treo trên khung hoặc tháp truss. Mỗi thùng có củ loa trầm và driver dải cao đặt trên bộ định hướng, để âm từ các thùng ghép lại thành một nguồn liền mạch.

Góc giữa hai thùng liền nhau chỉnh được theo từng nấc. Thùng trên cùng hướng ra xa, thùng dưới cùng cúp xuống phủ hàng ghế gần. Nhờ vậy một cột loa phủ được cả khu khán giả từ hàng đầu tới hàng cuối.

Line array khác loa thùng thường ở đâu?

Loa thùng thường, còn gọi loa điểm, phát âm tỏa ra như quả cầu. Mỗi lần khoảng cách tăng gấp đôi, mức áp âm giảm khoảng 6 dB. Muốn hàng cuối đủ nghe thì hàng đầu phải chịu tiếng rất to.

Line array dồn năng lượng theo chiều dọc: góc phủ dọc của mỗi thùng hẹp, tiếng ít bắn lên trời hay xuống sàn. Trong vùng gần cột loa, âm suy hao chậm hơn loa điểm. Kết quả là chênh lệch giữa hàng đầu và hàng cuối nhỏ hơn, lời nói rõ hơn ở cự ly xa, và ít tiếng dội từ mái, tường.

Góc phủ ngang thì vẫn rộng: dòng NEXO GEO S12 và GEO M6 chọn được 80° hoặc 120° tùy mặt bằng.

Một hệ line array gồm những gì?

• Các thùng loa cùng dòng. Ví dụ NEXO GEO S12 có GEO S1210 và GEO S1230 (12 inch); NEXO GEO M6 có GEO M620 toàn dải và GEO M6B tăng trầm (6,5 inch).
• Khung treo và phụ kiện rigging có tải trọng được hãng công bố.
• Sub cho dải trầm sâu, như NEXO LS18 (18 inch).
• Ampli có bộ xử lý đúng hãng, như NEXO NXAMP, để mỗi thùng chạy đúng preset.
• Phần mềm mô phỏng, như NEXO NS-1, để tính số thùng và góc treo theo mặt bằng thật trước khi dựng.

Khi nào sự kiện cần line array?

• Khán giả trải sâu: hội trường dài, nhà thi đấu, sân lễ hội, quảng trường.
• Cần lời nói rõ ở hàng ghế cuối, như lễ khai mạc, hội nghị lớn.
• Không gian nhiều phản xạ, cần dồn âm vào khán giả thay vì vào tường, mái.
• Có truyền hình hay ghi hình, cần âm ổn định cho micro và tín hiệu gửi đài.

Phòng họp, tiệc dưới vài trăm khách trong phòng nông thì loa thùng hoặc loa cột thường đủ và gọn hơn.

Line array có nhược điểm gì?

• Cột quá ngắn thì mất lợi thế. NEXO khuyến nghị mỗi cụm GEO S12 có ít nhất 4 thùng GEO S1210; cột ngắn hơn không đủ chiều dài để kiểm soát góc phủ dọc. Sân khấu nhỏ nên dùng line array cỡ nhỏ như GEO M6 thay vì ghép hai, ba thùng loa lớn.
• Cần điểm treo và kết cấu. Treo sai tải là rủi ro an toàn; phụ kiện và giới hạn treo phải theo tài liệu hãng.
• Cần người biết mô phỏng và cân chỉnh. Không thể thiết kế cột loa bằng cách lấy góc cần phủ chia cho số thùng.

Line array trong các chương trình BOS đã làm

• Concert "Cao Bằng – Non nước ngàn năm" tại Quảng trường Km5: GEO S12 làm dàn chính, sub LS18, nhiều lớp tháp loa delay cho khu khán giả sâu hàng trăm mét.
• Lễ khai mạc Đại hội TDTT TKV lần thứ III trong nhà văn hóa công nhân: GEO M6 treo gọn làm dàn chính cho khoảng 1.500 người.

Tìm hiểu thêm: loa NEXO GEO S12 là gì, loa NEXO GEO M6 là gì, treo và cân chỉnh line array NEXO GEO S12. Danh mục loa BOS sở hữu ở trang thiết bị âm thanh.